Amiral Cihat Yaycı’dan ‘Suudi’ uyarısı: Husiler nasıl güçlendi?
GZT · 2026-09-15
💡 Hızlı Bilgi
1. Amiral Cihat Yaycı, Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'ın Aramco petrol tesislerine düzenlediği saldırıları değerlendirerek bölgedeki güç dengelerini ve Husilerin devlet yapısını ele aldı.
2. Husilerin İran tarafından tamamen yönetilmediğini, İran politikalarına dahi karşı çıkabildiklerini belirten Yaycı, bu grubun çöl aşiretleri olmadığını; vergi dairesi, ordusu, mahkemeleri ve yönetim mekanizmasıyla tam teşekküllü bir devlet yapısına sahip olduğunu vurguladı.
3. Husilerin Aramco tesislerini ve hava üslerini hedef almasının temel nedeninin, ABD ve İsrail ile iş birliği yapan Suudi Arabistan'a gözdağı vermek ve Babül Mendep Boğazı çevresindeki (Zübap, Maarip ve Aden hattı) stratejik kontrolü ele geçirmek olduğu açıklandı.
4. Babül Mendep ve Kızıldeniz hattındaki olası çatışma ve tıkanmaların dünya ticaretini, küresel petrol arzını, navlun maliyetlerini ve sigorta bedellerini doğrudan artırarak enflasyonu tetikleyeceği, bu tablodan en fazla ABD, Rusya ve İngiltere'nin kazançlı çıkacağı ifade edildi.
5. Türkiye'nin Somali'deki askeri üsleri ve işlettiği limanlar ile Libya'daki stratejik varlığının, bu tür küresel kriz hatlarında ülkeye büyük bir jeopolitik avantaj sağladığı belirtildi.
📊 Detaylı Açıklama
Yemen'in yakın tarihi 1967'deki Güney ve Kuzey Yemen bölünmesine ve 1990'daki birleşme sürecine dayanmaktadır. Ancak 1994'te yeniden başlayan iç savaş; merkezi hükümet, güneydeki ayrılıkçılar, El-Kaide, Suudi Arabistan destekli güçler ve Husiler arasında parçalı bir yapı ortaya çıkarmıştır. Bu denklemde Suudi Arabistan ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasındaki rekabet de merkezi hükümetin zayıflamasında önemli bir rol oynamaktadır.
Kamuoyunda ve Batı medyasında Husilerin İran tarafından yönlendirilen düzensiz milisler olarak tanıtıldığını belirten Amiral Cihat Yaycı, bu algının gerçeği yansıtmadığını ifade etmiştir. Husilerin Ensarullah hareketine dayandığını, İran'ın Şiiliğinden farklı bir çizgiye sahip olduklarını ve hatta zaman zaman İran'ın politikalarını da eleştirdiklerini kaydetmiştir. Ayrıca Husilerin göçebe gruplar olmadığını; kendi vergi sistemine, iç güvenliğine, parasına ve mahkemelerine sahip organize bir otorite yönetimi kurduğunun altını çizmiştir.
Husilerin Suudi Arabistan'daki Aramco'ya ait Yambu, Cidde, Hazm ve Apa gibi noktalardaki petrol tesisleri ile hava üssüne düzenlediği saldırılar, bölgesel dengeleri sarsmıştır. Günlük 400 bin baril petrol işleme kapasitesine sahip bu rafinerilerin vurulması, Suudi ekonomisine doğrudan zarar vermeyi amaçlamaktadır. Yaycı, Batı medyasındaki abartılı hasar haberlerine karşın, bu saldırıların Amerikan borsalarında büyük bir çöküş yaratmadığını, petrol fiyatlarının ise 98 dolardan 100 dolar seviyelerine sınırlı bir artış gösterdiğini aktarmıştır.
Saldırıların arkasındaki askeri ve stratejik hedefin sadece ekonomik zarar olmadığını belirten Yaycı, Husilerin Babül Mendep Boğazı'nın en dar noktası olan Zübap, Maarip ve Aden hattında geniş bir ilerleme kaydettiğini vurgulamıştır. Husiler, kendileriyle mücadele eden Suudi Arabistan'a bu saldırılarla gözdağı verirken, bölgedeki kontrolü tamamen ele alarak güçlü bir pazarlık unsuru elde etmeyi ve otoritesini pekiştirmeyi hedeflemektedir.
Türkiye'deki bazı kripto hesapların Husileri "terörist" ilan ederek İsrail ve ABD'nin söylemleriyle paralel bir algı oluşturmaya çalıştığına dikkat çeken Yaycı, bu tür manipülasyonlara karşı uyanık olunması gerektiğini belirtmiştir. Husilerin açıkça ABD ve İsrail karşıtı bir çizgide durduğunu, bu nedenle İslam coğrafyasındaki bazı çevrelerin Batı güdümlü bu söylemlere kapılmaması gerektiğini savunmuştur.
Babül Mendep Boğazı ve Kızıldeniz hattının küresel ticaretin yüzde 20'sinden fazlasına ev sahipliği yaptığını hatırlatan Yaycı, bu bölgenin tıkanmasının uluslararası ticareti felç edeceğini ifade etmiştir. Hürmüz ve Babül Mendep hatlarının aynı anda kilitlenmesi durumunda petrol sevkiyatının Süveyş Kanalı üzerinden Ümit Burnu'nu dolaşmak zorunda kalacağını, bunun da taşıma sürelerini yüzde 40 uzatacağını, sigorta ve navlun bedellerini artırarak küresel enflasyonu körükleyeceğini belirtmiştir.
Küresel kriz senaryolarında petrol fiyatlarının artışının ABD ve Rusya'nın, sigorta maliyetlerinin yükselmesinin ise en çok İngiltere'nin işine geldiğini belirten Yaycı, Türkiye'nin bu jeopolitik satrançta Somali ve Libya hamleleriyle çok doğru bir strateji izlediğini vurgulamıştır. Somali'deki liman işletmeciliği ve askeri varlığın Türk ticaret gemilerine eşsiz bir güvenlik sağladığını, Libya'daki uluslararası konferanslarda dahi tercümenin İngilizce, Fransızca ve Türkçe yapılmasının Türkiye'nin bölgedeki gücünü ve etki alanını net bir şekilde kanıtladığını ifade etmiştir.
🎯 Haber Analisti Yorumu
Amiral Cihat Yaycı'nın analizleri, Yemen ve Kızıldeniz hattındaki krizin sadece yerel bir iç savaş olmadığını, küresel enerji koridorlarının kontrolü için yürütülen büyük bir jeopolitik ve ekonomik güç mücadelesi olduğunu gözler önüne sermektedir. Husilerin devlet benzeri bir organizasyon yapısına kavuşması ve askeri kapasitelerini (İHA/füze teknolojisi) artırması, bölgedeki geleneksel koalisyonların hesaplarını altüst etmiştir. Suudi Arabistan'ın Aramco tesislerinin hedef alınması, Riyad yönetiminin Batı eksenli güvenlik mimarisine olan güvenini sarsarken, Körfez'deki güç boşluğunu daha da belirginleştirmektedir.
Kızıldeniz ve Babül Mendep Boğazı'nın tıkanması ihtimali, küresel tedarik zincirleri açısından kronik bir maliyet krizini tetikleme potansiyeli taşımaktadır. Sigorta primlerindeki artışlar, navlun ücretlerinin yükselmesi ve alternatif rotaların (Ümit Burnu) getirdiği zaman kaybı, doğrudan dünya enflasyonuna yansıyacaktır. Analizin işaret ettiği üzere, bu kaostan ekonomik çıkar sağlayan aktörlerin (ABD, Rusya, İngiltere) varlığı, krizin yakın vadede barışçıl yollarla çözülmesini zorlaştırmakta; aksine kontrollü bir istikrarsızlığın uzun süre sürdürüleceğini göstermektedir.
Türkiye'nin Somali ve Libya gibi stratejik noktalarda varlık göstermesi, bu tür küresel deniz ticaret yollarının kesişim kümelerinde "oyun kurucu" veya en azından "güvenli koridor sahibi" olma vizyonunun somut bir ürünüdür. Eleştirmenlerin aksine, bu askeri ve lojistik varlıklar, Akdeniz, Kızıldeniz ve Hint Okyanusu hattında Türkiye'nin ekonomik çıkarlarını koruması için hayati birer kalkan işlevi görmektedir. Enerji arz güvenliğinin millî güvenlikle doğrudan eşdeğer olduğu bu dönemde, dış politikada atılan bu öngörülü adımların stratejik değeri ilerleyen yıllarda daha net görülecektir.
Sonuç olarak, bölgedeki çatışmaların yayılma riski ve vekalet savaşlarının derinleşmesi, Türkiye gibi denge politikasını ve kendi güvenliğini önceleyen ülkeler için riskleri artırırken fırsat penceresi de sunmaktadır. Karar vericiler ve stratejistler açısından izlenecek en doğru yol; Kızıldeniz ve Afrika boynuzundaki askeri-siyasi varlığı tahkim etmek, küresel tedarik zincirlerindeki sigorta ve maliyet şoklarına karşı alternatif lojistik planlar geliştirmek ve bölgesel krizlerde Batı merkezli manipülatif söylemlere karşı milli akılla hareket etmektir. Türkiye, elindeki jeopolitik kozları doğru oynadığı sürece bu kriz dalgasından en az zarar gören ve hatta etki alanını genişleten aktör konumunu koruyacaktır.
Kanal: GZT